.png){kind=small}
.png){kind=small}
Wie zijn de mensen die de toekomst van 3D-printing in ziekenhuizen vormgeven?
Het Europese project Inside 3D brengt onderzoekers, artsen, apothekers, ingenieurs en tal van andere experts samen rond één gemeenschappelijke ambitie: 3D-printing in ziekenhuizen verder ontwikkelen om de zorg en medische opleiding te verbeteren.
Met deze interviewreeks nodigen we u uit om kennis te maken met de partners die het project elke dag mee vormgeven. Elk van hen deelt zijn of haar expertise, rol binnen Inside 3D en visie op de mogelijkheden die 3D-printing biedt voor het ziekenhuis van morgen.
Vandaag geven we het woord aan Raphaël Van Huffel, arts-specialist in opleiding in de mond-, kaak- en aangezichtschirurgie aan het CHU Lille, die werkt aan de ontwikkeling van 3D-geprinte chirurgische simulatoren voor de opleiding van toekomstige chirurgen.
1. Kun je ons vertellen wat jouw rol binnen het project is?
Als arts-specialist in opleiding in de mond-, kaak- en aangezichtschirurgie werk ik binnen Inside 3D aan de ontwikkeling van simulatoren voor de opleiding van artsen-specialisten in opleiding in de hoofd- en halschirurgie. Deze chirurgie omvat verschillende specialismen, zoals keel-, neus- en oorheelkunde (KNO), mond-, kaak- en aangezichtschirurgie en vaatchirurgie. Ons doel is een 3D-geprinte oefenpop in de vorm van een menselijke buste te ontwikkelen, met een pomp die vloeistof door 3D-geprinte bloedvaten laat circuleren.
Het doel is een instrument te ontwikkelen waarmee artsen-specialisten in opleiding microchirurgische technieken kunnen oefenen, waaronder het hechten van zenuwen of kleine bloedvaten met zeer fijn hechtdraad onder een microscoop. Ik werk hiervoor samen met ingenieurs die instaan voor de computermodellering en het printen van de onderdelen van de oefenpop. Vervolgens test ik deze onderdelen om de nodige aanpassingen te kunnen doorvoeren en uiteindelijk tot een simulator te komen die aan onze criteria voldoet: anatomisch nauwkeurig, eenvoudig in gebruik en geschikt voor de opleiding van artsen-specialisten in opleiding.
2. Je ontwikkelt 3D-geprinte chirurgische simulatoren. Waarom zijn deze zo belangrijk voor de opleiding van chirurgen?
Om chirurg te worden, moet je enerzijds theoretische kennis verwerven – over anatomie, instrumenten, operatietechnieken enzovoort – en anderzijds praktische vaardigheden ontwikkelen. De opleiding van jonge chirurgen is gebaseerd op leren van ervaren collega’s: eerst observeren, vervolgens delen van een ingreep uitvoeren en daarna de volledige ingreep onder toezicht van een ervaren chirurg, om uiteindelijk zelfstandig te kunnen werken. De uitdaging is dus om geleidelijk ervaring op te doen zonder daarbij uiteraard de kwaliteit van de patiëntenzorg in het gedrang te brengen.
Het is daarom belangrijk om systemen te ontwikkelen waarmee we ons vak kunnen leren zonder patiënten aan risico’s bloot te stellen. Denk bijvoorbeeld aan het leren hechten op een kompres voordat je dit op een echte wond doet. Het probleem is vaak dat dergelijke systemen onvoldoende realistisch zijn, waardoor ze minder geschikt zijn voor het aanleren van complexere chirurgische procedures. 3D-printing biedt op dit gebied veel mogelijkheden, omdat hiermee de menselijke anatomie zeer realistisch kan worden nagebootst.
3. Wat zijn de belangrijkste uitdagingen bij het zo getrouw mogelijk nabootsen van de menselijke anatomie?
De menselijke anatomie is zowel zeer complex als verschillend van persoon tot persoon. Op het eerste gezicht lijken we allemaal hetzelfde lichaam te hebben, maar op kleinere schaal bestaan er tal van verschillen die we anatomische variaties noemen. Zo heeft niet iedereen bijvoorbeeld hetzelfde aantal slagaders of dezelfde ligging van slagaders die een bepaald orgaan van bloed voorzien. 3D-printing is een uitstekende manier om met deze verschillen om te gaan: we kunnen CT-beelden gebruiken, deze omzetten in 3D-modellen en ze vervolgens printen. Zo kunnen we een zeer hoog niveau van anatomisch realisme bereiken.
Naast de fysieke gelijkenis vormt ook het gevoel bij aanraking een belangrijke uitdaging. We moeten namelijk onderdelen kunnen printen die met kunststofmaterialen toch een gevoel geven dat zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid ligt.
4. Denk je dat deze simulatoren een onmisbaar hulpmiddel kunnen worden in de medische opleiding van morgen?
Simulatietechnieken waarmee handelingen kunnen worden geoefend voordat ze in een reële situatie worden uitgevoerd, ontwikkelen zich snel en de simulatoren worden steeds realistischer. Dankzij technologische vooruitgang en samenwerkingen met ingenieursteams worden deze hulpmiddelen ook steeds toegankelijker voor de opleiding van geneeskundestudenten, zowel in de chirurgie als in andere specialismen, zoals spoedeisende geneeskunde of anesthesiologie en intensieve zorg. Sommige van deze hulpmiddelen hebben hun nut al bewezen en worden routinematig gebruikt, zoals oefenpoppen voor het aanleren van cardiopulmonale reanimatie. Voor andere simulatoren zullen nog studies nodig zijn om hun meerwaarde aan te tonen. Dit zal ook andere vragen oproepen, met name op economisch vlak, aangezien deze vaak dure hulpmiddelen financiering vereisen om studenten er toegang toe te kunnen geven.
5. Het Inside 3D-project is inmiddels halverwege. Welk moment is je tot nu toe het meest bijgebleven en waar kijk je het meest naar uit voor het vervolg?
Het meest memorabele moment voor mij was de dag waarop het project in het CHU Lille werd voorgesteld. We werkten toen al enkele maanden aan het project, maar pas op dat moment besefte ik echt hoe omvangrijk het was, omdat de leden van de verschillende werkgroepen allemaal aanwezig waren. Toen realiseerde ik me dat 3D-printing een rol kan spelen in tal van domeinen van de ziekenhuiszorg, van de productie van geneesmiddelen tot in de operatiekamer.
De komende maanden kijk ik vooral uit naar de voltooiing van de ontwikkeling van onze oefenpop en vervolgens naar de eerste tests en de resultaten die daaruit zullen voortvloeien.
Binnenkort volgt een nieuw interview in onze reeks Achter de schermen bij Inside 3D en maken we opnieuw kennis met een van de mensen die de ontwikkeling van 3D-printing in ziekenhuizen mee vooruithelpen.
