.png){kind=small}
.png){kind=small}
VIVES Hogeschool en diverse zorginstellingen sloegen de handen in elkaar om de kloof tussen technologische mogelijkheden en praktische zorgnoden te dichten. Doelgroepen zoals revalidatiecentra (UZ Gent, Zeepreventorium), de pediatrische intensieve zorgen (UZ Gent), en opleidingen verpleegkunde en vroedkunde (VIVES) worden actief betrokken bij het verkennen van de inzet van 3D-printtechnologie in hun werking.
Van idee tot uitvoering: case studies als motor
Een centrale pijler van het werkpakket is het verzamelen van case studies uit het werkveld. Door zorgverleners en docenten uit te nodigen om hun ideeën te delen ontstond een breed overzicht van noden en kansen.
Veel zorgprofessionals blijken creatieve oplossingen in gedachten te hebben, maar missen de tijd of expertise om ze uit te werken. De creatieve ergotherapeuten kunnen met recht en rede als de ‘MacGyvers van de zorg’ worden omschreven.
Slimme printerkeuze: betaalbaar én krachtig
Op basis van de verzamelde cases werd ook bepaald welke 3D-printers het best aansluiten bij de noden én budgetten van de betrokken instellingen. De keuze viel op Bambu Lab X1E en Prusa XL, twee commerciële modellen die een goede balans bieden tussen gebruiksgemak, kwaliteit en kostprijs. Er werd bewust gekozen voor printers met multiple extruders of een automatisch materiaalwisselsysteem (AMS), zodat ook complexere prints mogelijk zijn.
Open source als hefboom
Een bijkomende troef is het gebruik van open source modellen. Uit grote databases zoals Thingiverse en andere gespecialiseerde platforms werden honderden modellen geselecteerd die relevant zijn voor ergotherapeutische toepassingen.
Samen met therapeuten werd een eerste top 5 samengesteld, gebaseerd op urgentie en de nood aan patiëntspecifieke aanpassingen.
Omdat niet alleen het printen zelf maar vooral het aanpassen van modellen vaak een struikelblok vormt, werd onderzocht welke parameters eenvoudig instelbaar kunnen worden gemaakt. VIVES ontwikkelde reeds enkele parametreerbare modellen en test momenteel samen met zorgverleners de gebruiksvriendelijkheid ervan.
Deze feedbackloop van modelleren en testen op de werkvloer zorgt ervoor dat de expertises van de Vives onderzoekers en deelnemende therapeuten optimaal worden ingezet.
Oefenmateriaal voor verpleegkunde en vroedkunde
Bij de opleidingen verpleegkunde en vroedkunde kwam vooral de vraag naar betaalbaar oefenmateriaal naar voren.
Veel van dit materiaal moet zacht en flexibel zijn om huid en spierweefsel realistisch na te bootsen. Hoewel de technologie rond flexibele filamenten snel evolueert, is de vereiste zachtheid nog niet haalbaar met betaalbare/commercieel beschikbare printers.
Daarom wordt momenteel onderzocht of 3D-geprinte mallen een eenvoudig maar praktisch alternatief kunnen bieden – een piste die nog volop in ontwikkeling is.
Toekomstige stappen: van prototype naar praktijk
De volgende fases van het project focussen op implementatie en opschaling:
- Workshops en training: Er worden laagdrempelige workshops georganiseerd voor zorgverleners, docenten en studenten, waarin het gebruik van 3D-printers en het aanpassen van modellen wordt aangeleerd.
- Digitale bibliotheek: VIVES werkt aan een centrale online bibliotheek met parametreerbare modellen
- Feedbackloops: Doorheen het project worden 3 rondes georganiseerd waarin nieuwe case studies kunnen worden ingediend. Regelmatige bevragingen en testmomenten zorgen voor een nauwe samenwerking tussen onderzoekers en zorgpersoneel/docenten.
